Od zawsze m\u00f3wiono nam \u017ce sport to zdrowie. Powszechnie wiadomym jest, \u017ce uprawianie aktywno\u015bci fizycznej przynosi same zalety dla naszego organizmu, ale jakie konkretnie? Poni\u017cej postaram si\u0119 podzieli\u0107 nasz organizm na uk\u0142ady oraz opisa\u0107 w oparciu o fachow\u0105 literatur\u0119 pozytywne skutki uprawiania sportu, jak i negatywny wp\u0142yw hipokinezji (czyli braku ruchu) na nasze cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Najbardziej obserwowalnym skutkiem treningu na uk\u0142ad sercowo-naczyniowy jest zmniejszenie si\u0119 t\u0119tna spoczynkowego. T\u0119tno spoczynkowe to ilo\u015b\u0107 uderze\u0144 serca w minucie, podczas pozostawania cia\u0142a bez ruchu przez d\u0142u\u017cszy czas. Fizjologiczne t\u0119tno u przeci\u0119tnego cz\u0142owieka wynosi oko\u0142o 60 uderze\u0144 na minut\u0119. Natomiast u bardzo wytrenowanych ludzi t\u0119tno spoczynkowe obni\u017ca si\u0119 nawet do 40-20 uderze\u0144 na minut\u0119. Nawet przy tak niskiej ilo\u015bci uderze\u0144 serca zachowana jest spoczynkowa obj\u0119to\u015b\u0107 minutowa serca (ilo\u015b\u0107 krwi \u201eprzepompowywanej\u201d przez serce w ci\u0105gu jednej minuty), kt\u00f3ra wynosi u doros\u0142ego cz\u0142owieka oko\u0142o 5 litr\u00f3w. Co za tym idzie, musi wzrosn\u0105\u0107 ilo\u015b\u0107 krwi wyrzucanej na raz z serca czyli tak zwana obj\u0119to\u015b\u0107 wyrzutowa (ilo\u015b\u0107 krwi wyciskanej z serca przy jednym uderzeniu). <\/p>\n\n\n\n
Dzieje si\u0119 tak z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze serce potrafi mocniej si\u0119 skurczy\u0107, po drugie wzrasta obj\u0119to\u015b\u0107 krwi, kt\u00f3ra mie\u015bci si\u0119 w sercu na jeden raz. Przy d\u0142ugotrwa\u0142ym treningu mo\u017ce doj\u015b\u0107 jednak do przerostu mi\u0119\u015bnia sercowego, co w p\u00f3\u017aniejszym czasie mo\u017ce stanowi\u0107 problemy dla zawodnika na emeryturze. Ci\u015bnienie skurczowe i rozkurczowe (spoczynkowe) obni\u017ca si\u0119 o kilka mm Hg (milimetr\u00f3w s\u0142upa rt\u0119ci).<\/p>\n\n\n\n
Przep\u0142yw krwi przez pracuj\u0105ce mi\u0119\u015bnie nieco zmniejsza si\u0119, przy jednoczesnym zwi\u0119kszeniu ukrwienia i natlenienia sk\u00f3ry i narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych podczas wysi\u0142ku fizycznego. Poprawie ulega r\u00f3wnie\u017c ukrwienie samego serca, (serce r\u00f3wnie\u017c jest mi\u0119\u015bniem i potrzebuje krwi aby m\u00f3c si\u0119 od\u017cywia\u0107, i usuwa\u0107 produkty przemiany materii). Zapobiega to ryzyku zawa\u0142u, kt\u00f3ry powstaje w wyniku niedotlenienia mi\u0119\u015bnia sercowego.<\/p>\n\n\n\n
Takie adaptacje zachodz\u0105 pod wp\u0142ywem treningu wytrzyma\u0142o\u015bciowego, wysi\u0142ek si\u0142owy nie powoduje a\u017c tak znacz\u0105cych zmian w uk\u0142adzie sercowo-naczyniowym.<\/p>\n\n\n\n
Jak mo\u017cemy si\u0119 domy\u015bla\u0107 hipokinezja b\u0119dzie powodowa\u0142a odwrotne zmiany w uk\u0142adzie sercowo-naczyniowym czyli: zmniejszenie obj\u0119to\u015bci minutowej i wyrzutowej. Podwy\u017cszenie ci\u015bnienia i t\u0119tna. Os\u0142abienie si\u0142y skurczu mi\u0119\u015bnia sercowego. Pogorszenie ukrwienia samego serca, jak i mi\u0119\u015bni szkieletowych. Brzmi jak przepis na zawa\u0142, prawda?<\/p>\n\n\n\n
Uk\u0142ad mi\u0119\u015bniowy jest jednym z najbardziej plastycznych uk\u0142ad\u00f3w organizmu ludzkiego je\u017celi chodzi o adaptacje do wysi\u0142ku fizycznego. Dzi\u0119ki aktywno\u015bci fizycznej mo\u017cemy zmieni\u0107 sk\u0142ad biochemiczny tkanki mi\u0119\u015bniowej. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju aktywno\u015bci organizm mo\u017ce wytwarza\u0107 wi\u0119cej w\u0142\u00f3kien bia\u0142ych lub czerwonych jak i r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yn\u0105\u0107 na zmian\u0119 cech skurczu mi\u0119\u015bniowego. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju aplikowanej aktywno\u015bci fizycznej, poprzez trening mo\u017cemy wykszta\u0142ci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 czy wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119\u015bnia oraz zwi\u0119kszy\u0107 jego obj\u0119to\u015b\u0107 i mas\u0119. To mo\u017ce pom\u00f3c nam w kszta\u0142towaniu wymarzonej sylwetki.<\/p>\n\n\n\n
Silne mi\u0119\u015bnie to r\u00f3wnie\u017c lepsza stabilizacja. Stabilno\u015b\u0107 staw\u00f3w b\u0119dzie pomaga\u0142a w zapobieganiu powstawania zespo\u0142\u00f3w b\u00f3lowych np. kr\u0119gos\u0142upa. Poprzez d\u0142ugotrwa\u0142y trening specjalistyczny jeste\u015bmy w stanie sprecyzowa\u0107 i zharmonizowa\u0107 ruchy. To pozwala na ograniczenie zu\u017cycia energii, kt\u00f3ra potrzebna jest do danego aktu ruchowego. W zale\u017cno\u015bci od charakteru treningu wp\u0142yw na mi\u0119\u015bnie b\u0119dzie nieco inny. Najprostszym przyk\u0142adem aby sobie to wyobrazi\u0107 jest por\u00f3wnanie sylwetek biegaczy sprinter\u00f3w i marato\u0144czyk\u00f3w. Obie te grupy wykonuj\u0105 niemal\u017ce identyczne ruchy podczas biegu, jednak s\u0105 zupe\u0142nie inaczej zbudowani. Regularny trening wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na zwi\u0119kszenie ukrwienia mi\u0119\u015bni poprzez rozbudow\u0119 sieci naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n\n\n\n
Odpowiedni trening wp\u0142ynie r\u00f3wnie\u017c pozytywnie na spr\u0119\u017cysto\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy wykorzysta\u0107 do sprawniejszego poruszania si\u0119. To zapobiega kontuzjom i zmianom przeci\u0105\u017ceniowym.<\/p>\n\n\n\n
Brak ruchu b\u0119dzie powodowa\u0142 zwiotczenie mi\u0119\u015bni szkieletowych. Nieu\u017cywane narz\u0105dy zanikaj\u0105. Os\u0142abi si\u0119 ich zdolno\u015b\u0107 do generowania si\u0142y i mocy. Brak ruchu b\u0119dzie powodowa\u0142 wyd\u0142u\u017canie si\u0119 mi\u0119\u015bni fazowych i przykurczanie si\u0119 mi\u0119\u015bni tonicznych, co wp\u0142ynie na nasz\u0105 postaw\u0119 cia\u0142a. Mi\u0119\u015bnie i \u015bci\u0119gna stan\u0105 si\u0119 sztywne, co u\u0142atwi ich kontuzj\u0119 (zerwanie, naci\u0105gni\u0119cie etc.). Gorsze napi\u0119cie mi\u0119\u015bni to gorsze kontrolowanie ruchu w stawach. Mo\u017ce to skutkowa\u0107 powstaniem dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych z tych w\u0142a\u015bnie struktur.<\/p>\n\n\n\n
Wp\u0142yw wysi\u0142ku fizycznego na uk\u0142ad kostny to zwi\u0119kszanie g\u0119sto\u015bci ko\u015bci, co zmniejszy ich \u0142amliwo\u015b\u0107. Pod wp\u0142ywem mechanicznych nacisk\u00f3w, skr\u0119ce\u0144 i rozci\u0105ga\u0144, organizm dobudowuje tkank\u0119 kostn\u0105 aby wzmocni\u0107 dan\u0105 struktur\u0119. Niekiedy jest to pozytywne, np. w kontek\u015bcie zapobiegania po menopauzalnej i starczej osteoporozie. Z drugiej strony efekt ten wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w przypadku tworzenia si\u0119 zwyrodnie\u0144 oraz wyro\u015bli kostnych takich jak ostrogi pi\u0119towe (co jednak zwi\u0105zane jest r\u00f3wnie\u017c z przykurczami niekt\u00f3rych mi\u0119\u015bni).<\/p>\n\n\n\n
Brak ruchu b\u0119dzie powodowa\u0142 odwapnienie ko\u015bci, co zwi\u0119kszy ich \u0142amliwo\u015b\u0107, utrudni ich gojenie, i zmniejszy mo\u017cliwo\u015bci przenoszenia obci\u0105\u017ce\u0144. Mo\u017ce prowadzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c do deformacji kostnych.<\/p>\n\n\n\n
Uk\u0142ad oddechowy jest nierozerwalnie po\u0142\u0105czony z uk\u0142adem krwiono\u015bnym. Dlatego te\u017c zmiany adaptacyjne w obr\u0119bie uk\u0142adu oddechowego, b\u0119d\u0105 bardzo zbli\u017cone do tych zachodz\u0105cych w uk\u0142adzie sercowym.<\/p>\n\n\n\n
Trening wytrzyma\u0142o\u015bciowy prowadzi do zwi\u0119kszenia pojemno\u015bci \u017cyciowej p\u0142uc, nasilonej obj\u0119to\u015bci wydechowej. Jest to wynik zwi\u0119kszenia si\u0142y mi\u0119\u015bni oddechowych i zwi\u0119kszonej ruchomo\u015bci klatki piersiowej. Czasami zmniejsza si\u0119 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 oddech\u00f3w, (fizjologicznie oddychamy oko\u0142o 16 razy na minut\u0119) przy jednoczesnym pog\u0142\u0119bieniu oddech\u00f3w.\u00a0 Efekt ten wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c przy wysi\u0142kach submaksymalnych (prawie maksymalnych). Przez co wyst\u0119puje mniejsze zapotrzebowanie na tlen w mi\u0119\u015bniach oddechowych (mniej cykli oddechowych, mniej tlenu musz\u0105 zu\u017cy\u0107 mi\u0119\u015bnie oddechowe). Wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c przeniesienie progu wentylacyjnego w kierunku wi\u0119kszych obci\u0105\u017ce\u0144 organizmu. Pr\u00f3g wentylacyjny to nic innego jak przej\u015bcie mi\u0119dzy aktywno\u015bci\u0105 aerobow\u0105, a anaerobow\u0105 organizmu. Zwi\u0119ksza si\u0119 wychwyt tlenu z p\u0142uc do krwi. Nie ca\u0142y tlen kt\u00f3ry wdychamy przedostaje si\u0119 do krwi (dzi\u0119ki temu mo\u017cemy uratowa\u0107 komu\u015b \u017cycie metod\u0105 usta-usta, gdy\u017c nie wydychamy tylko dwutlenku w\u0119gla). Najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c polepsza si\u0119 nasza kondycja czyli tolerancja wysi\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n
Negatywnymi skutkami braku ruchu dla uk\u0142adu oddechowego b\u0119dzie dok\u0142adna odwrotno\u015b\u0107 tego co napisane powy\u017cej. Niech najlepszym podsumowaniem tego b\u0119dzie fakt, \u017ce brak jakiegokolwiek ruchu (np. pozostawanie w \u0142\u00f3\u017cku os\u00f3b starszych po urazach ortopedycznych, prowadzi bezpo\u015brednio do zapalenia p\u0142uc!!! Co jest niewydolno\u015bci\u0105 kr\u0105\u017ceniowo-oddechow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie wysi\u0142ku fizycznego (d\u0142ugotrwa\u0142ego i o dosy\u0107 du\u017cej intensywno\u015bci) mo\u017ce dochodzi\u0107 do zaburze\u0144 w czynno\u015bciach uk\u0142adu pokarmowego. Wyczerpuj\u0105cy wysi\u0142ek fizyczny powoduje zintensyfikowanie epizod\u00f3w refluksu. Mo\u017ce on by\u0107 odczuwalny w postaci odbija\u0144, pieczenia za mostkiem czy nawet b\u00f3lu w tej okolicy. Co o tyle niebezpieczne, \u017ce podobne objawy mo\u017ce dawa\u0107 zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Do pozytywnych aspekt\u00f3w ruchu wp\u0142ywaj\u0105cego na uk\u0142ad trawienny mo\u017cemy zaliczy\u0107 pozbycie si\u0119 zapar\u0107. U oko\u0142o 10% marato\u0144czyk\u00f3w wyst\u0119puje zwi\u0119kszona motoryka jelita grubego, co w niekt\u00f3rych przypadkach ko\u0144czy si\u0119 biegunk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Powy\u017csze przyk\u0142ady oczywi\u015bcie nie s\u0105 wszystkimi skutkami ruchu i braku ruchu. Opisa\u0142em jedynie te najwa\u017cniejsze w mojej ocenie, kt\u00f3re s\u0105 zrozumia\u0142e w prostym logicznym toku rozumowania. Oczywi\u015bcie brakuje tu uk\u0142adu nerwowego, (kt\u00f3ry postaram si\u0119 opisa\u0107 w innych artyku\u0142ach, wraz z wp\u0142ywem ruchu na psychik\u0119 cz\u0142owieka) czy hormonalnego (kt\u00f3ry jest\u00a0 dla mnie na tyle skomplikowany, \u017ce nie czuj\u0119 si\u0119 kompetentny aby opisywa\u0107 jego dzia\u0142anie).<\/p>\n\n\n\n
Jak wida\u0107 nie wszystkie zmiany zachodz\u0105ce w organizmie pod wp\u0142ywem aktywno\u015bci fizycznej s\u0105 pozytywne. Jednak\u017ce tabela za i przeciw jednoznacznie wskazuje na korzy\u015b\u0107 ruchu i na niekorzy\u015b\u0107 jego braku. Jest takie powiedzenie, \u017ce \u201eruch jest w stanie zast\u0105pi\u0107 prawie ka\u017cde lekarstwo, ale \u017caden lek nie jest w stanie zast\u0105pi\u0107 ruchu\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ze sportowym pozdrowieniem Sportowiec Codzienny.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o : \u201eFizjologiczne podstawy wysi\u0142ku fizycznego\u201d J. G\u00f3rski J. Celichowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"